|
Mən arxeoloqam. Bəlkə də deyə bilərsiniz ki, bu peşə mənim üçün doğma deyil, çünki mən qazıntılarda işləyən, daşları, torpağı didib altından tarix çıxaran adamlardan biriyəm. Amma mənim işim daha çox arxivlərdə, kitabxanalarda, qədim əlyazmaların arasında olur. İxtisasca epiqrafam, qədim yazıları oxuyur, daşların, keramikaların üstündəki yazıları deşifrə edirəm. Bu iş çox səbr tələb edir, günlərlə, həftələrlə bir yazının üstündə oturub onun sirrini açmağa çalışırsan. Bəzən heç nə alınmır, bəzən isə birdən hər şey aydınlaşır, sanki min illər əvvəl yaşamış bir insan səninlə danışmağa başlayır. Mən bu hissi sevirəm, bu kəşf etmək həyəcanını. Amma son bir ildir işlərim çox ağır gedirdi. Qrantlar kəsilmişdi, ekspedisiyalar dayandırılmışdı, muzeydə işlədiyim layihələr dondurulmuşdu. Mən evdə oturub qədim yazıların fotoşəkillərinə baxır, heç nə edə bilmirdim. Pul da yox idi, iş də yox idi, nə edəcəyimi bilmirdim. Həmin günlərdə muzeydə işləyən həmkarım, gənc bir qız olan Aygün mənə zəng vurdu. “Sən nə edirsən, Nərgiz xanım?” dedi. Mən ona vəziyyəti danışdım, işlərin dayandığını, pulum olmadığını, darıxdığımı. Aygün bir az fikirləşdi, sonra dedi: “Nərgiz xanım, mən sənə bir şey deyim. Mən son vaxtlar bir platformada oynayıram. Orada müxtəlif oyunlar var, slotlar, rulet, canlı kazino. Mən mostbet aze yazıb girirəm, bəzən qazanıram, fikrim dağılır. Sən də cəhd et. Amma ağılla, qaydalarla”. Mən təəccübləndim. “Mən? Arxeoloq? Oyun?” dedim. Aygün güldü, “bəli, sən. Arxeoloq olmağın ən böyük üstünlüyündür. Sən səbr etməyi bilirsən, günlərlə bir yazının üstündə oturub onun sirrini açmağı bilirsən, nəticə gözləməyi bilirsən. Burada da eynidir – gözləmək, səbr etmək, şansı gözləmək”. Mən düşündüm. Bəlkə də haqlı idi. Mən ömrüm boyu qədim yazıların sirrini açmağa çalışmışdım, bəzən alınırdı, bəzən alınmırdı. Amma heç vaxt ümidimi itirməmişdim. Hər dəfə yeni bir yazının üstündə oturmuş, onun mənasını anlamağa çalışmışdım. Bu da bir sirr idi, bir kəşf idi. Qərar verdim. Həmin axşam evə qayıdanda, kompüterimi açdım. Aygünün dediyi kimi, mostbet aze yazıb platformaya girdim, qeydiyyatdan keçdim, hesab yaratdım. Kiçik bir depozit qoydum – o qədər kiçik idi ki, bir kitabın qiymətinə bərabər idi. Oynamağa başladım. Canlı kazino bölməsində rulet stoluna baxdım, top fırlandı. Mənim üçün bu, qədim bir yazını oxumaq kimi idi – sən baxırsan, simvolları tanımağa çalışırsan, onların düzülüşündən məna çıxarmağa çalışırsan, bəzən alınır, bəzən alınmır. Amma hər dəfə yeni bir şey öyrənirsən. İlk günlər uduzdum, amma əsəbləşmədim. Çünki mən bilirdim ki, hər yazı asan oxunmur. Bəzən günlərlə, həftələrlə onun üstündə oturursan, amma birdən bir anda hər şey aydınlaşır. Mən özüm üçün qaydalar qoydum: hər gün bir saat oynayıram, ayırdığım büdcədən artıq deyil, uduzanda dayan, udanda da həddimi biləm. Arxeologiyada da eyni qaydalarım var – səbr, nəzarət, gözləmək. Bu qaydalara sadiq qaldım. Həftələr keçdikcə mən qazanmağa başladım. Kiçik məbləğlər idi, amma yığılırdı. Mən hər qazancı ayrı bir hesaba köçürür, üzərinə “Ekspedisiya” yazırdım. O hesab böyüdükcə, mənim ümidim də böyüyürdü. Bir gecəni heç vaxt unutmayacağam. Muzeydə bir qədim daş kitabə üzərində işləyirdim, günlərlə onun sirrini açmağa çalışırdım, heç nə alınmırdı. O gecə evə gəldim, yorğun idim, məyus idim. Telefonumu götürdüm, platformaya girdim. Rulet stoluna girdim. Kiçik mərclərlə başladım, bəzən qırmızı, bəzən qara. Oynadıqca, fikrim dağıldı, kədərim azaldı. Top fırlandıqca, mənə elə gəlirdi ki, sanki o daş kitabədəki simvollar da fırlanır, öz yerlərini axtarır. Bir saatdan sonra dayanmaq qərarına gəldim. Son mərcimi qoydum – bütün qazancımı bir nömrəyə yığdım. Niyə etdim, bilmirəm. Bəlkə də o daş kitabənin sirri mənə işarə verdi, bəlkə də sadəcə şans. Top fırlandı, bir neçə dəfə döndü, sonra dayandı. O nömrə mənim nömrəm idi. Ekranda qazanc yazısı görünəndə əllərim titrəməyə başladı. O qazanc mənim aylardır yığdığım “Ekspedisiya” pulundan qat-qat çox idi. Oturdum, ağladım. Uzun müddətdir ağlamamışdım. Bu, kədərdən deyildi, bu, sevincdən idi. Sanki min illər əvvəl yaşamış bir insan mənə əl uzatmışdı, “sən də davam et” demişdi. Ertəsi gün muzeyə getdim, həmin daş kitabənin üstünə oturdum, yenə baxmağa başladım. Həmin gün, saatlarla işlədikdən sonra, birdən hər şey aydınlaşdı. Simvollar mənim üçün danışmağa başladı. Kitabədə yazılmışdı: “Kim ki səbr edər, o, nəyisə tapar”. Mən o yazını oxuyanda yenə ağladım. Bu, min illər əvvəl yaşamış bir insanın mənə mesajı idi. O da bilirdi ki, səbrin sonunda bir kəşf var. Mən o kəşfi tapmışdım – həm daş kitabədə, həm də öz həyatımda. Həmin gündən sonra işlərim yoluna düşdü. Daş kitabənin tərcüməsini nəşr etdim, muzeydə sərgi açdım, qrant aldım, yeni ekspedisiyalar planlaşdırdım. Bu gün, aylar sonra, mən hələ də arxeoloqam, hələ də qədim yazıların sirrini açmağa çalışıram. Amma artıq eyni Nərgiz deyiləm. Mən daha inamlıyam, daha sakitəm, daha çox gülürəm. İşlərim yolundadır, ekspedisiyalar davam edir, kəşflər ardıcıldır. Mən həftədə bir-iki dəfə, axşamlar, hər kəs yatandan sonra, telefonumu götürüb bir az oynayıram. mostbet aze ilə girdiyim o günləri xatırlayıram, o qorxunu, o ümidi, o son mərci, o topun düşməsini. Və gülümsəyirəm. Çünki bilirəm ki, həyatda hər şey bir kəşfdir. Sən baxırsan, araşdırırsan, səbr edirsən, gözləyirsən, və bir gün o sirr açılır. İstər qədim bir daş kitabə olsun, istər bir oyun, istər həyatın özü. Mən öz sirrimi tapdım. Və bu sirr mənə dedi ki, səbrin, inamın, nəzarətin sonunda həmişə bir işıq var. Mən o işığı tapdım. Bir oyun vasitəsilə, bir daş kitabənin mesajı ilə, bir az da öz səbrimlə. Sağ ol, Aygün. Sağ ol, o daş kitabə. Sağ ol, mostbet. Mən həyatımı geri qazandım. Və bu, mənim ən böyük arxeoloji kəşfimdir.
|
